Państwo radzieckie: historia w sztuce

Październikowa Rewolucja 1917 – niejednoznaczne i kontrowersyjne wydarzenie, które zmieniło życie milionów ludzi nie tylko w byłym Imperium Rosyjskim, ale także na całym świecie. Znaczenie tego wydarzenia i dziś nie jest w pełni zrozumiana przez społeczeństwo, a jej konsekwencje we wszystkich dziedzinach życia ludzkiego odczuwają się i poprzez stulecie.

Jednym z głównych celów rewolucji było stworzenie „nowego człowieka”, co nie było możliwe bez stworzenia nowej kultury. Ta kultura po raz pierwszy poprzez ekrany kinematograficzne, radia oraz płótna  malarzy zaapelowała do wszystkich mieszkańców kraju. Jednak ona przeżywała różne okresy swojego rozwoju. Jeżeli w pierwszych latach władzy radzieckiej było popierane i podtrzymywane nowatorstwo artystyczne, to już w lata 1930-te rozpoczęło się tworzenie uniwersalnego kierunku  stylistycznego — socrealizmu, który miał określić wygląd nowej kultury na kolejne dziesięciolecia. Świadomie rezygnując z estetyzacji i abstrakcji, socrealizm mieścił w centrum uwagi pracownika oraz jego osiągnięcia i zwycięstwa.

Okres powojenny stał się szczytem rozwoju socrealizmu we wszystkich dziedzinach sztuki. Na Białorusi ważnym elementem było wykorzystanie tego stylu w dziełach sztuki obróbki szkła. Tematyka Rewolucji październikowej, zjazdów partii komunistycznych, utworzenia Komunistycznego Związku Młodzieży, Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, postaw liderów partii, państwa i armii, astronautyki i najważniejszych wydarzeń kulturalnych znaleźli swoje odzwierciedlenie w pracach białoruskich artystów. Warto zauważyć, że prace te noszą ślad tradycji narodowych oraz specyfikę, które były cechą charakterystyczną zarówno w latach 1940-50-ch, okresu „empiru stalinowskiego” z jego dążeniem ku pompatyczności, majestatyczności oraz przepychu, jak i  w lata 1960-te „stylu srogiego”, którego cechami były wyrażona powściągliwość, warunkowość oraz prostota form.

Wystawa „Państwo Radzieckie: historia w sztuce” jest dedykowana 100 rocznicy  Rewolucji Październikowej i proponuje przypomnieć najważniejsze wydarzenia z historii radzieckiej poprzez pryzmat dzieł artystycznych wykonanych w latach 1930-1980-tych. Na wystawie eksponują się dzieła sztuki użytkowej ze szkła i ceramiki, a także rzadkie przykłady sowieckich plakatów ze zbiorów Grodzieńskiego Państwowego Muzeum Historii Religii, Narodowego Historycznego Muzeum Republiki Białoruś, Grodzieńskiego Państwowego Muzeum Historyczno-Archeologicznego,  Huty Szkła „Niemen” (Brzozówka, rejon lidzki). Wśród prac różnią się dzieła uznanych mistrzów szkła artystycznego W. Murachwiera oraz L. Miagkowej. Ich dzieła charakteryzują się plastyczną dekoracyjnością, monumentalizmem, sensowną ekspresywnością barw, elegijną filozoficznością treści, narracyjną liryczną obrazowością.

Poprzez prace białoruskich artystów i rzemieślników sztuka obróbki szkła została przeniesiona  poza ramy tworzenia naczyń, przekształciły go w sztukę barw, plastyki oraz wyraźnej graficzności.

kraina_2017_1