Jej Królewska Mość Książka

31 sierpnia w Grodzieńskim Państwowym Muzeum Historii Religii zaczyna swoją pracę wystawa, dedykowana 500. rocznice druku na Białorusi

Otwiera wystawę rozdział poświęcony książce rękopisanej. W średniowieczu przepisywanie tekstu świętego uznawane było za posłuszeństwo Bogu, przepisywaniu również towarzyszyły modlitwa, post i wstrzemięźliwość. Stąd drżąca postawa, pietyzm człowieka wierzącego przed Pismem. Na Biblii w sądach składali przysięgę, na jej marginesach możni robili darowizny na korzyść świątyń, Psałterz kładziono było z niebożczykiem do grobu. Dostęp do książek w Wielkim Księstwie Litewskim był ograniczony. Tradycja książki ręcznie pisanej istniała na Białorusi nawet na początku XX wieku. Wystawa oferuje niezwykłą możliwość zobaczyć rzadkie rękopisy rosyjskich staroobrzędowców i Torę żydowską, która została napisana na pergaminie.
Wynalazek maszyny drukarskiej przez Johannesa Gutenberga w latach 1440-ch dał początek rozpowszechnieniu książki, uczynił ją ogólnodostępną, tanią, zmienił wygląd zewnętrzny. Przyłączenie do najnowszych osiągnięć technicznych Europy Zachodniej pozwoliło Franciszkowi Skarynie dać początek drukowi białoruskiemu. Mianowicie on 6 sierpnia 1517 r., wydrukował w Pradze „Psałterz”.
Wystawa prezentuje książki XVI – XVIII w. z głównych centrów typograficznych Wielkiego Księstwa Litewskiego. Robi wrażenie bogactwo i rozmaitość wystawy. Są to księgi różnych konfesji, o rozmaitej tematyce, w językach polskim, cerkiewnosłowiańskim i łacińskim. Wśród nich znajduje się prawdziwe arcydzieło – „Ewangelia”, wydane w roku 1644 w Jewie przez Wileńskie Świętoduchowe Bractwo Prawosławne. Zdaniem bibliologów jest to Ewangelie jedno z najbardziej malowniczych, jedno z najbardziej sowicie ozdobionych wydawnictw za cały okres istnienia braterskiego białoruskiego druku cyrylicznego.
Grawerowana strona tytułowa, obrazy czterech ewangelistów, wiele przerywników, winiet, inicjałów biorą swój początek z wydań Iwana Fedorowa i Piotra Mścisławca, typografii Mamoniczów, również Wileńskiej brackiej typografii Św. Ducha. Wzbudzić zainteresowanie mieszkańców miasta nad Niemnem może „Księga o wierze”, która zobaczyła świat w roku 1785 w Grodzieńskiej królewskiej typografii.
W Wielkim Księstwie Litewskim centrami książkowości były biblioteki klasztorne i księgozbiory magnatów i szlachty. Odwiedzający będą mogli zobaczyć indywidualne wydania z bibliotek klasztorów Franciszkanów i Brygidek w Grodnie.
Wystawa „Jej Królewska Mość Książka” przeznaczona jest dla szerokiego grona zwiedzających. Może stać się bardzo interesującą dla uczniów, studentów, również dla wszystkich miłośników książek. Ekspozycja skończy swoją pracę w listopadzie 2017 roku.

kniha_2017_afisha