[:ru]В нашем музее экспонируется новая выставка — Традиции старообрядчества в Беларуси.

Старообрядчество – сообщество религиозных течений и организаций, не признавших проведенную в 1650-х – 1660- годах патриархом Никоном и царём Алексеем Михайловичем церковную реформу, целью которой была унификация богослужебного чина Русской православной церкви с греческой церковной традицией (главным образом, с Константинопольской церковью).

Старообрядчество имеет ряд особенностей в богословской и богослужебной практике, книжной культуре, иконописании, быту, социальном укладе. Созданная верующими оригинальная культурная традиция несмотря на долгие периоды преследований и уничтожения сохранилась до сегодняшнего дня.

Старообрядчество – одно из вероисповеданий, присутствующих в Беларуси столетиями и свидетельствующих о традиции этнической и религиозной толерантности. Начиная с XVII в. белорусские земли стали важным центром переселения старообрядцев. В результате миграции сформировалась отдельная этноконфессиональная группа русского этноса, которая внесла значительный вклад в развитие религиозной деятельности, искусства, книгоиздания, строительства, ремесла, торговли в Беларуси. При этом важной особенностью старообрядческого движения было его разделение на два отдельных течения: поповство (с признанием церковной иерархии и священства) и беспоповство (с формированием отдельной системы духовного управления без наличия священства). Этот факт усилил тенденции к созданию дополнительных разделений внутри обоих направлений и формирования отдельных церковных структур (“толков”) на протяжении всего времени существования старообрядчества. В Беларуси главные центры, связанные с беспоповством находятся на территории современной Витебской области и пограничных регионов Литвы и Латвии, с поповской традицией – в Минской, Гомельской и Могилевской областях.

На выставке представлены замечательные памятники религиозной живописи, книжной культуры, быта из фондов Гродненского государственного музея истории религии. Значительная часть икон – из староверской поповской Свято-Троицкой церкви, которая находится в урочище Стрипишки (Островецкий район Гродненской области). Этот памятник – заметный пример деревянного зодчества, который в 2005 г. был включен в список историко-культурного наследия Беларуси. Печатные и рукописные книги, памятники медного литья, примеры традиционной одежды также являются важной частью культуры старообрядцев. 

Памятники старообрядческой традиции – это оригинальная и яркая часть общебелорусского культурного наследия, сохранившая свидетельство о древних исторических корнях.

[:be]У нашым музеі экспануецца новая выстава — Традыцыі стараабрадніцтва ў Беларусі.

Стараабрадніцтва – сукупнасць рэлігійных плыняў і арганізацый, якія не прызналі  праведзеную ў 1650-х – 1660-х гадах патрыярхам Ніканам і царом Аляксеем Міхайлавічам царкоўную рэформу, мэтай якой была ўніфікацыя богаслужбовага чыну Рускай праваслаўнай царквы з грэчаскай царкоўнай традыцыяй (галоўным чынам, з Канстанцінопальскай Царквой).

Стараабрадніцтва мае шэраг асаблівасцей у багаслоўскай і набажэнскай практыцы, кніжнай культуры, іканапісанні, побыце, сацыяльным укладзе. Створаная вернікамі арыгінальная культурная традыцыя нягледзячы на доўгія перыяды пераследу і знішчэнняў захавалася да сённяшняга часу.

Стараабрадніцтва – адно з веравызнанняў, якое існуе ў Беларусі стагоддзямі і сведчыць аб традыцыі этнічнай і рэлігійнай талерантнасці. Пачынаючы з XVII ст. беларускія землі сталі важным цэнтрам перасялення стараабрадцаў. У выніку міграцыі сфарміравалася асобная этнаканфесійная група рускага этнасу, якая зрабіла значны ўнёсак у развіццё рэлігійнай дзейнасці, мастацтва, кнігавыдавецтва, будаўніцтва, рамяства, гандлю ў Беларусі. Пры гэтым важнай асаблівасцю стараабрадніцкага руху было яго раздзяленне на дзве асобныя плыні: папоўства (з прызнаннем царкоўнай іерархіі і святарства) і беспапоўства (з фарміраваннем асобнай сістэмы духоўнага кіравання без наяўнасці святарства). Гэты факт ўзмаціў тэндэнцыі да ўтварэння дадатковых падзелаў унутры абодвух накірункаў і фарміравання асобных царкоўных структур (“толкаў”) на працягу ўсяго часу існавання стараабрадніцтва. У Беларусі галоўныя асяродкі, звязаныя з беспапоўствам знаходзяцца на тэрыторыі сучаснай Віцебскай вобласці і памежных рэгіёнаў Літвы і Латвіі, з папоўскай традыцыяй – у Мінскай, Гомельскай і Магілёўскай абласцях.

На выстаўцы прадстаўлены выдатныя помнікі рэлігійнага жывапісу, кніжнай культуры, побыту з фондаў Гродзенскага дзяржаўнага музея гісторыі рэлігіі. Значная частка абразоў паходзіць са стараверскай папоўскай Свята-Траецкай царквы, якая знаходзіцца ва ўрочышчы Стрыпішкі (Астравецкі раён Гродзенскай вобласці). Гэты помнік – выдатны прыклад драўлянага дойлідства, які ў 2005 г. быў занесены ў спіс гісторыка-культурнай спадчыны Беларусі. Друкаваныя і рукапісныя кнігі, помнікі меднага ліцця, прыклады традыцыйнага адзення таксама з’яўляюцца важнай часткай культуры стараабрадцаў.

Помнікі стараабрадніцкай традыцыі – гэта арыгінальная і яскравая частка агульнабеларускай культурнай спадчыны, якая захавала сведчанне аб старажытных гістарычных каранях.[:]